Χωρίς ναυαγοσώστες το 59% της χώρας – Περιλαμβάνoνται η Ρόδος και η Κως
Έντονο προβληματισμό προκαλεί η έλλειψη ναυαγοσωστικής κάλυψης σε μεγάλο αριθμό ελληνικών παραλιών, παρά την έναρξη της θερινής περιόδου. Δήμοι, σχολές εκπαίδευσης και επαγγελματίες του κλάδου επισημαίνουν σημαντικά κενά, την ώρα που η παρουσία ναυαγοσώστη θεωρείται κρίσιμη για την πρόληψη πνιγμών και την προστασία της ανθρώπινης ζωής.
Οι ναυαγοσώστες καλούνται κάθε χρόνο να διαχειριστούν δεκάδες περιστατικά και να σώσουν εκατοντάδες ανθρώπινες ζωές. Ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζονται στις αρχές της φετινής θερινής περιόδου, το 59% των παραλιών παραμένει χωρίς ναυαγοσωστική κάλυψη.
Επαγγελματίες του κλάδου περιγράφουν περιστατικά που αναδεικνύουν τη σημασία της άμεσης παρέμβασης. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση γυναίκας στη Σαντορίνη, η οποία, παρά το γεγονός ότι δεν γνώριζε κολύμβηση, εισήλθε στη θάλασσα υπό δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Η έγκαιρη παρατήρηση και επέμβαση του ναυαγοσώστη απέτρεψε τα χειρότερα.
Ανοχύρωτες δημοφιλείς τουριστικές περιοχές
Σε ορισμένες οργανωμένες παραλίες, όπως στο Παλαιό Φάληρο, οι ναυαγοσώστες βρίσκονται στις θέσεις τους, παρακολουθώντας διαρκώς τους λουόμενους και παρεμβαίνοντας όπου χρειαστεί. Ωστόσο, η εικόνα αυτή δεν είναι γενικευμένη.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι δημοφιλείς τουριστικοί προορισμοί με υψηλή επισκεψιμότητα εξακολουθούν να εμφανίζουν ελλείψεις σε ναυαγοσωστικό προσωπικό. Μεταξύ αυτών αναφέρονται η Κέρκυρα, η Ρόδος, η Κως και η περιοχή της Χερσονήσου Ηρακλείου, όπου στις αρχές Ιουνίου δεν είχε εξασφαλιστεί πλήρης κάλυψη.
Έλλειψη ενδιαφέροντος για το επάγγελμα
Παρά τις σχετικά υψηλές απολαβές, το επάγγελμα του ναυαγοσώστη φαίνεται να μην προσελκύει επαρκή αριθμό νέων. Παράγοντες του κλάδου αποδίδουν το φαινόμενο τόσο στο υψηλό αίσθημα ευθύνης που συνοδεύει το επάγγελμα όσο και στις απαιτητικές διαδικασίες πιστοποίησης και εξετάσεων.
Παράλληλα, τονίζουν ότι δεν έχει υπάρξει επαρκής ενημέρωση και προβολή του επαγγέλματος προς τους νέους άνω των 18 ετών, οι οποίοι θα μπορούσαν να εκπαιδευτούν και να στελεχώσουν τις διαθέσιμες θέσεις.
Η ανάγκη ενίσχυσης του θεσμού γίνεται ακόμη πιο επιτακτική αν ληφθεί υπόψη ότι μόνο το 2025 οι θάνατοι από πνιγμό ανήλθαν στους 373.
Δήμοι: Καθυστερημένη χρηματοδότηση από το κράτος
Από την πλευρά τους, οι δήμοι υποστηρίζουν ότι καταβάλλουν προσπάθειες για την κάλυψη των κενών θέσεων, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η κρατική χρηματοδότηση καταβάλλεται με σημαντικές καθυστερήσεις.
Όπως αναφέρουν εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι σχετικές πιστώσεις για τη ναυαγοσωστική κάλυψη έφθασαν φέτος στα μέσα Μαΐου, γεγονός που περιόρισε τον διαθέσιμο χρόνο για τις απαιτούμενες διαδικασίες πρόσληψης και οργάνωσης των υπηρεσιών.
Αποτέλεσμα είναι οι δήμοι να αναζητούν προσωπικό την τελευταία στιγμή, ενώ η τουριστική περίοδος έχει ήδη ξεκινήσει και οι παραλίες δέχονται αυξημένο αριθμό επισκεπτών. -ΣΚΑΪ tv
Στο μικροσκόπιο οι ευθύνες των δήμων
Την ίδια ώρα, για πρώτη φορά τίθεται ανοιχτά το ενδεχόμενο ποινικών ευθυνών για δήμους που δεν διασφαλίζουν την προβλεπόμενη ναυαγοσωστική κάλυψη στις παραλίες αρμοδιότητάς τους.
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, σε περιπτώσεις παραβάσεων θα ενημερώνονται οι εισαγγελικές αρχές, οι οποίες θα εξετάζουν ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες των εμπλεκομένων, ενισχύοντας την πίεση για άμεση αντιμετώπιση των ελλείψεων ενόψει της κορύφωσης της καλοκαιρινής περιόδου.
Σε αυστηρότερους ελέγχους και σε πιθανή διερεύνηση ποινικών ευθυνών προχωρά φέτος η Πολιτεία για τους Δήμους που δεν έχουν εξασφαλίσει την προβλεπόμενη ναυαγοσωστική κάλυψη στις πολυσύχναστες παραλίες ευθύνης τους.
Με υπηρεσιακό έγγραφο του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής προς τις Λιμενικές Αρχές, το οποίο δημοσιοποιήθηκε τις τελευταίες ημέρες, δίνεται σαφής εντολή για εντατικοποίηση των ελέγχων και άμεση επιβολή των προβλεπόμενων κυρώσεων σε περιπτώσεις παραβάσεων. Παράλληλα, για πρώτη φορά επισημαίνεται ρητά η υποχρέωση ενημέρωσης των αρμόδιων εισαγγελικών αρχών, προκειμένου να αξιολογηθούν ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες όσων δεν έχουν συμμορφωθεί με το θεσμικό πλαίσιο.
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια νέα, αυστηρότερη προσέγγιση της κυβέρνησης στο ζήτημα της ασφάλειας των λουομένων, καθώς η έλλειψη ναυαγοσωστικής κάλυψης σε πολλές παραλίες της χώρας εξακολουθεί να αποτελεί ένα διαχρονικό πρόβλημα που επανεμφανίζεται κάθε καλοκαιρινή περίοδο.
Τι προβλέπει το έγγραφο
Σύμφωνα με τις οδηγίες του Υπουργείου, οι Λιμενικές Αρχές καλούνται να διενεργήσουν άμεσους ελέγχους στις παραλίες που έχουν χαρακτηριστεί ως πολυσύχναστες και υποχρεούνται να διαθέτουν ναυαγοσωστική κάλυψη από την 1η Ιουνίου έως και τις 30 Σεπτεμβρίου.
Σε περίπτωση διαπίστωσης παραβάσεων, προβλέπεται η άμεση επιβολή των διοικητικών κυρώσεων που προβλέπονται στο άρθρο 13 του Π.Δ. 71/2020, ενώ παράλληλα θα ενημερώνεται εγγράφως ο αρμόδιος Εισαγγελέας για την ποινική αξιολόγηση των παραλείψεων των υπόχρεων φορέων.
Το Υπουργείο επισημαίνει ότι η συστηματική οργάνωση της ναυαγοσωστικής προστασίας δεν αποτελεί απλώς μια διοικητική υποχρέωση, αλλά συνδέεται άμεσα με το ύψιστο καθήκον της Πολιτείας για την προστασία της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα.
Ποιοι κινδυνεύουν με κυρώσεις
Όταν δεν υπάρχει καθόλου ναυαγοσωστική κάλυψη, η ευθύνη βαρύνει πρωτίστως τον Δήμο, ο οποίος έχει την υποχρέωση να προχωρήσει εγκαίρως στις απαιτούμενες διαδικασίες ανάθεσης και στελέχωσης.
Στις περιπτώσεις όπου έχει ανατεθεί η υπηρεσία σε ιδιωτική εταιρεία ναυαγοσωστικής κάλυψης, οι έλεγχοι μπορούν να επεκταθούν και στους αναδόχους, καθώς και στους ναυαγοσώστες που έχουν αναλάβει υπηρεσία, εφόσον διαπιστωθούν παραβάσεις ή ελλείψεις στην εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων.
Η διεύρυνση του πεδίου ευθύνης εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει πρόσθετες δυσκολίες σε αρκετούς παραθαλάσσιους δήμους, οι οποίοι ήδη αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στην εξεύρεση επαρκούς αριθμού πιστοποιημένων ναυαγοσωστών.
Διαχρονικές δυσκολίες των Δήμων
Η ναυαγοσωστική κάλυψη αποτελεί τα τελευταία χρόνια ένα από τα πιο σύνθετα ζητήματα που καλούνται να διαχειριστούν οι παραθαλάσσιοι ΟΤΑ. Οι αυξημένες απαιτήσεις του θεσμικού πλαισίου, το υψηλό κόστος των συμβάσεων, οι καθυστερήσεις στις διαγωνιστικές διαδικασίες και η περιορισμένη διαθεσιμότητα εξειδικευμένου προσωπικού δημιουργούν σημαντικά εμπόδια στην έγκαιρη συμμόρφωση.
Αρκετοί δήμοι υποστηρίζουν ότι οι διαδικασίες δημοσίων συμβάσεων συχνά δεν ολοκληρώνονται εγκαίρως πριν από την έναρξη της θερινής περιόδου, ενώ σε πολλές περιπτώσεις οι διαγωνισμοί καταλήγουν άγονοι λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος από αναδόχους.
Παρά τα προβλήματα αυτά, η Πολιτεία εμφανίζεται αποφασισμένη να μην αποδεχθεί πλέον καθυστερήσεις που μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των λουομένων.
Αυστηρό μήνυμα για την προστασία της ανθρώπινης ζωής
Η φετινή παρέμβαση του Υπουργείου Ναυτιλίας στέλνει ένα σαφές μήνυμα προς όλους τους εμπλεκόμενους φορείς ότι η ναυαγοσωστική κάλυψη δεν αποτελεί τυπική γραφειοκρατική υποχρέωση αλλά κρίσιμη υπηρεσία δημόσιας ασφάλειας.
Καθώς η τουριστική περίοδος βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και οι παραλίες της χώρας υποδέχονται καθημερινά χιλιάδες λουόμενους, η επάρκεια των ναυαγοσωστικών υπηρεσιών αναδεικνύεται σε ζήτημα πρώτης προτεραιότητας για τους δήμους, τις λιμενικές αρχές και το κράτος συνολικά.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να φανεί αν οι αυστηροί έλεγχοι και η απειλή ποινικών ευθυνών θα λειτουργήσουν ως αποτελεσματικός μοχλός πίεσης ώστε να καλυφθούν τα κενά που εξακολουθούν να καταγράφονται σε πολλές παραλίες της χώρας. -/ myOTA