Είναι γεγονός ότι στο Φανάρι η συζήτηση για την «επόμενη ημέρα» κρατά εδώ και χρόνια. Μόνο που η επόμενη ημέρα -και κάποιοι ίσως απογοητεύονται γι’ αυτό- αργεί πεισματικά να έρθει. Από το 2020 γράφονται σενάρια για τη διαδοχή του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, εμφανίζονται «φαβορί», αλλά ο Βαρθολομαίος δεν φεύγει.
Το καλοκαίρι του 2020 η κουβέντα της διαδοχολογίας είχε ήδη αρχίσει. Στις 17 Αυγούστου η τουρκική εφημερίδα «Aydınlık», σε δημοσίευμα για τις επαφές του Αρχιεπισκόπου Αμερικής Ελπιδοφόρου στον Λευκό Οίκο, αφιέρωνε ξεχωριστή ενότητα στον Κωνσταντινουπολίτη ιεράρχη με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Τούρκος πολίτης, υποψήφιος Πατριάρχης». Στο ίδιο κείμενο ο Ελπιδοφόρος παρουσιαζόταν ως πιθανός διάδοχος του Βαρθολομαίου.
Έναν χρόνο αργότερα, το ταξίδι του Οικουμενικού Πατριάρχη στις Ηνωμένες Πολιτείες έδωσε νέο υλικό σε όσους αναζητούσαν ενδείξεις για αλλαγή φρουράς. Μια αναφορά του ίδιου στη μελλοντική διαδοχή του, μαζί με τα θερμά λόγια που είχε πει για τον Ελπιδοφόρο, ήταν αρκετά για να ανοίξει νέος κύκλος συζητήσεων.
Την ίδια περίοδο άρχισε να ακούγεται έντονα και το όνομα του Γέροντος Χαλκηδόνος Εμμανουήλ, ενός από τους πλέον έμπειρους ιεράρχες του Οικουμενικού Θρόνου, με μακρά παρουσία στις διορθόδοξες και διεθνείς υποθέσεις του Πατριαρχείου. Στις ίδιες αναλύσεις εμφανιζόταν και ο Γέρων Πριγκηποννήσων Δημήτριος.
Το πράγμα πήρε τέτοια έκταση, ώστε χρειάστηκε να μιλήσει ο ίδιος ο Βαρθολομαίος. Τον Νοέμβριο του 2021, μετά την επιστροφή του από τις ΗΠΑ, ξεκαθάρισε ενώπιον ιεραρχών του Θρόνου ότι δεν επρόκειτο να παραιτηθεί. Το μήνυμα ήταν σαφές. Δεν είχε δοθεί κανένα «δαχτυλίδι».
Τα ονόματα αλλάζουν
Η συζήτηση σταμάτησε για λίγο, όχι όμως και η διάθεση για προβλέψεις. Το 2023 η λίστα διανθίστηκε. Δίπλα στους Εμμανουήλ, Ελπιδοφόρο και Δημήτριο εμφανίστηκε πιο δυναμικά ο Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας Μακάριος.
Νεότερος ηλικιακά, με συχνή παρουσία στην Κωνσταντινούπολη και ενεργό ρόλο σε υποθέσεις του Πατριαρχείου, ο Μακάριος άρχισε να παρουσιάζεται ως πρόσωπο που θα μπορούσε να παίξει ρόλο στο μέλλον. Τον περασμένο Ιούνιο βρέθηκε και πάλι στην Κωνσταντινούπολη, ενώ προήδρευσε της ειδικής επιτροπής που χειρίστηκε τη συμφωνία για την αξιοποίηση του ιστορικού Ορφανοτροφείου της Πριγκήπου.
Το 2026 στην ονοματολογία προστέθηκε εντονότερα και ο Μητροπολίτης Καλλιουπόλεως και Μαδύτου Στέφανος. Γεννημένος στην Κωνσταντινούπολη, απόφοιτος του Ζωγραφείου και με πολυετή υπηρεσία στην Πατριαρχική Αυλή, είναι ένας ιεράρχης που γνωρίζει εκ των έσω το Φανάρι και τις ισορροπίες του.
Κανένα από αυτά τα πρόσωπα δεν είναι τυχαίο. Ο Εμμανουήλ έχει το βάρος της Χαλκηδόνας και μεγάλη διεθνή εμπειρία. Ο Ελπιδοφόρος γνωρίζει όσο λίγοι το Πατριαρχείο και βρίσκεται από το 2019 στην Αμερική. Ο Δημήτριος έχει βαθιές ρίζες στην ομογένεια της Πόλης. Ο Μακάριος ανήκει σε νεότερη γενιά και έχει αποκτήσει ισχυρή παρουσία. Ο Στέφανος έχει περάσει μεγάλο μέρος της διαδρομής του μέσα στην Πατριαρχική Αυλή.
Ο Πατριάρχης δεν έχει κατεβάσει ρυθμούς
Ο Βαρθολομαίος είναι 86 ετών και τον Οκτώβριο συμπληρώνει 35 χρόνια από την εκλογή του. Όποιος παρακολουθεί τη δραστηριότητά του δύσκολα μπορεί να μιλήσει για Πατριάρχη που βρίσκεται σε αποδρομή. Προεδρεύει της Αγίας και Ιεράς Συνόδου, ταξιδεύει, συναντά πολιτικούς και εκκλησιαστικούς παράγοντες και παραμένει παρών στις μεγάλες υποθέσεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Η παρουσία του αυτές τις ημέρες στην Ίμβρο είναι χαρακτηριστική. Στις 13 Αυγούστου επέστρεψε στη γενέτειρά του για τα 65 χρόνια από τη χειροτονία του σε διάκονο. Μαζί του βρέθηκαν ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Θεόδωρος, ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Ιωάννης και ιεράρχες του Οικουμενικού Θρόνου.
Στην Ίμβρο είχε αρχίσει ουσιαστικά και η εκκλησιαστική του πορεία. Στις 13 Αυγούστου 1961 ο τότε Μητροπολίτης Ίμβρου και Τενέδου Μελίτων τον χειροτόνησε διάκονο. Εξήντα πέντε χρόνια αργότερα, ο Βαρθολομαίος επέστρεψε στον ίδιο τόπο ως Οικουμενικός Πατριάρχης και μίλησε για τους ανθρώπους που σημάδεψαν τη ζωή και τη διαδρομή του στην Εκκλησία.
Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει πότε θα ανοίξει πραγματικά το κεφάλαιο της διαδοχής. Προς το παρόν, πάντως, εδώ και έξι χρόνια αλλάζουν οι φερόμενοι διάδοχοι. Αυτός που δεν αλλάζει είναι ο Πατριάρχης. / Πηγή: skai.gr / Της Μαρίνας Ζιώζιου
ΒΙΝΤΕΟ