Γεμάτο ψηφοδέλτιο, άδειος πάγκος
Γεμάτο ψηφοδέλτιο, άδειος πάγκος (Από την ενότητα Αιχμές με χιούμορ)
Κάθε προεκλογική περίοδος έχει τη δική της τελετουργία. Χαμόγελα πλατιά, υποσχέσεις γενναίες, φωτογραφίες με φόντο την αισιοδοξία. Και κάπου εκεί, ανάμεσα στα φυλλάδια και τα «πάμε δυνατά», γεννιέται το ψηφοδέλτιο. Όχι πάντα για να διοικήσει. Συχνά απλώς για να… συμπληρωθεί. Γιατί υπάρχει μια μικρή, ενοχλητική λεπτομέρεια που συνήθως ξεχνιέται: ο δήμαρχος δεν διοικεί μόνος του, ούτε με ευχές, ούτε με likes.
Η πραγματική διοίκηση περνά από τους αντιδημάρχους, τους εντεταλμένους, τους ανθρώπους που καλούνται να σηκώσουν το βάρος της καθημερινότητας. Αν αυτοί δεν μπορούν, δεν έχουν τον χρόνο, τη γνώση ή την αντοχή, τότε δεν έχουμε απλώς λάθος πρόσωπα, έχουμε ένα ολόκληρο σύστημα μπλοκαρισμένο.
Τα τελευταία χρόνια, το φαινόμενο επαναλαμβάνεται με αξιοθαύμαστη συνέπεια. Ψηφοδέλτια χτισμένα όχι με όρους διοίκησης, αλλά με όρους αριθμητικής. Να βγουν οι υποψηφιότητες, να καλυφθούν οι ισορροπίες, να μας φέρουν περισσότερες ψήφους . Το ποιος μπορεί πραγματικά να σταθεί αύριο σε μια αντιδημαρχία, βλέπουμε… μετά. Μόνο που το «μετά» συνήθως έρχεται γρήγορα.
Υπάρχουν άνθρωποι που την επόμενη μέρα των εκλογών ανακαλύπτουν ότι η θέση έχει περισσότερη δουλειά απ’ όση φαντάζονταν. Άλλοι που παραμένουν τυπικά στη θέση τους, αλλά ουσιαστικά εξαφανίζονται και άλλοι που δεν έχουν τις στοιχειώδεις γνώσεις για να ασχοληθούν με τις αρμοδιότητές τους. Και κάπου εκεί, νάτος! , ένας δήμαρχος που, αντί για ομάδα, έχει ένα διαρκές σχέδιο επιβίωσης στο μυαλό.
Τα αποτελέσματα είναι γνωστά και επαναλαμβανόμενα, σχεδόν προβλέψιμα. Έργα που καθυστερούν, αποφάσεις που «κολλάνε», υπηρεσίες χωρίς καθοδήγηση, χρηματοδοτήσεις που χάνονται γιατί… δεν προλάβαμε, χρήματα που ξοδεύονται άσκοπα. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση, όμως, δεν είναι σεμινάριο για αρχάριους ούτε χώρος μαθητείας. Είναι χώρος ευθύνης και εκεί δεν χωράνε πειράματα.
Φυσικά, σε αυτή την ιστορία οι πολίτες δεν είναι απλοί θεατές. Όταν ψηφίζουμε χωρίς να κοιτάμε ψηφοδέλτια, χωρίς να αξιολογούμε πρόσωπα και δυνατότητες, όταν η ψήφος δίνεται «λόγω συγγένειας», «γιατί γνωριζόμαστε» ή γιατί μας «έταξαν», τότε συμμετέχουμε κι εμείς στο αποτέλεσμα. Η ευθύνη μας για την ψήφο δεν τελειώνει στην κάλπη, αντίθετα, από εκεί αρχίζει.
Είναι αρκετές οι περιπτώσεις σε δήμους που οι θητείες όλων των αντιδημάρχων ανανεώνονται. Τα ίδια πρόσωπα, στις ίδιες θέσεις, χωρίς καμία αλλαγή, εναλλαγή, ανανέωση ούτε καν για λόγους εικόνας. Όχι βέβαια επειδή όλα λειτουργούν άψογα αλλά επειδή δεν υπάρχουν άλλα διαθέσιμα πρόσωπα «στον πάγκο» που να μπορούν να σηκώσουν το «βάρος».
Ίδιοι συνεργάτες όμως σημαίνει και ίδιες πρακτικές και καθόλου εναλλακτικές. Αυτό συμβαίνει όταν το ψηφοδέλτιο γεμίζει για να γεμίσει. Τότε ο δήμαρχος δεν έχει πολλές επιλογές. Έχει μονόδρομο. Και οι μονόδρομοι, όπως ξέρουμε, δεν οδηγούν πάντα εκεί που θέλουμε… Έχει επίσης και ευθύνες για τις επιλογές του, γιατί το ψηφοδέλτιο δεν είναι λίστα γνωριμιών ούτε κοινωνική υποχρέωση.
Ο κάθε τόπος πρέπει να διοικείται με ομάδες που αλλάζουν, ανανεώνονται και διορθώνουν λάθη. Όταν αυτό δεν συμβαίνει, δεν μιλάμε για συγκυρία, μιλάμε για δομικό πρόβλημα. Ένα πρόβλημα που δεν ξεκινά μετά τις εκλογές. Ξεκινά τη μέρα που στήνεται το ψηφοδέλτιο και σφραγίζεται τη μέρα που το ψηφίζουμε.
Ειρήνη Χαλκίτη
(Από την Ενότητα: Αιχμές με χιούμορ )