Χρειάστηκαν 4,5 χρόνια πολέμου Ρωσίας – Ουκρανίας για να… ξυπνήσει ο ΟΗΕ σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα. Επιπρόσθετα, ολόκληρες δεκαετίες κατάφωρης καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μέσα στην Ουκρανία για θέματα θρησκευτικών αντιπαραθέσεων (για τα οποία υπάρχουν αποδείξεις, βίντεο, φωτογραφίες και μαρτυρίες) ο ΟΗΕ έκανε τα ‘στραβά’ μάτια! Αργά, αλλά κάτι είναι κι αυτό…
Πιο συγκεκριμένα: περισσότερα από 1.000 περιστατικά σεξουαλικής βίας έχουν καταγραφεί στην Ουκρανία από την έναρξη του πολέμου, σύμφωνα με τον ύπατο αρμοστή του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που παρουσίασε, περίπου εννέα στα δέκα περιστατικά αποδίδονται στη ρωσική πλευρά.
«Ανησυχώ βαθιά από τη συχνότητα αυτών των αποτρόπαιων πράξεων και φοβάμαι ότι θα συνεχιστούν… στο πλαίσιο της αδιάκοπης βίας που βλέπουμε κάθε μέρα στην Ουκρανία» δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο ύπατος αρμοστής Φόλκερ Τουρκ.
Η νέα έκθεση της Ύπατης Αρμοστείας βασίζεται σε εμπιστευτικές μαρτυρίες εκατοντάδων θυμάτων, οι οποίες αφορούν περιστατικά που αποδίδονται και στις δύο πλευρές, αλλά και σε δικαστικά έγγραφα και επίσημα δεδομένα. Όπως αναφέρεται, «1.004 περιπτώσεις σεξουαλικών βιαιοτήτων καταγράφηκαν από τις 24 Φεβρουαρίου 2022, ημερομηνία έναρξης της ρωσικής επίθεσης στην Ουκρανία», έως το τέλος Ιουλίου.
Ωστόσο, ο πραγματικός αριθμός των περιστατικών εκτιμάται ότι είναι σημαντικά μεγαλύτερος. Ο αριθμός αυτός «αντιπροσωπεύει ένα μόνο μέρος της πραγματικότητας», ανέφερε σε δημοσιογράφους στη Γενεύη η Ντανιέλ Μπελ, επικεφαλής της αποστολής παρακολούθησης ανθρωπίνων δικαιωμάτων του ΟΗΕ στην Ουκρανία.
Οι ερευνητές μπόρεσαν να συνομιλήσουν με περίπου το 10% των κρατουμένων που έχουν απελευθερωθεί από τις δύο πλευρές, ενώ δεν είχαν πρόσβαση σε ουκρανικά εδάφη που βρίσκονται υπό ρωσικό έλεγχο.
Από τις συνολικά 1.004 καταγεγραμμένες υποθέσεις, το 89% αποδόθηκαν στη ρωσική πλευρά, με τους καταγγελλόμενους δράστες να προέρχονται κυρίως από τις ένοπλες δυνάμεις, τη σωφρονιστική διοίκηση και τις υπηρεσίες εθνικής ασφάλειας. Το υπόλοιπο 11% αφορά περιστατικά που αποδόθηκαν σε ουκρανικές αρχές.
Σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία, οι καταγγελίες «εντάσσονται σε ένα σοκαριστικό μοτίβο βασανιστηρίων, εκφοβισμού και εξαναγκασμού από την έναρξη» της σύγκρουσης.
Τα περισσότερα θύματα είναι άνδρες και τα περιστατικά καταγράφηκαν κυρίως σε χώρους κράτησης. Ωστόσο, μεταξύ των θυμάτων περιλαμβάνονται επίσης γυναίκες και παιδιά, με τις συγκεκριμένες περιπτώσεις να αφορούν κυρίως κατεχόμενες περιοχές της Ουκρανίας.
Μεταξύ των περιστατικών που καταγράφηκαν περιλαμβάνονται ιδιαίτερα σοβαρές μορφές σεξουαλικής βίας. «Οι βιαιότητες που διαπράχθηκαν περιλαμβάνουν ομαδικούς βιασμούς, ακρωτηριασμούς γεννητικών οργάνων, ηλεκτροσόκ και χτυπήματα στα γεννητικά όργανα, καθώς και άλλες εξευτελιστικές, σεξουαλικού χαρακτήρα, πράξεις», τόνισε η Ύπατη Αρμοστεία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, το μικρότερο θύμα βιασμού που καταγράφηκε ήταν ένα κορίτσι τεσσάρων ετών, ενώ το μεγαλύτερο σε ηλικία θύμα ήταν μια 82χρονη γυναίκα. Και στις δύο περιπτώσεις, οι πράξεις αποδόθηκαν στις ρωσικές αρχές.
Αρκετοί επιζώντες περιέγραψαν επίσης περιστατικά κατά τα οποία υπέστησαν ηλεκτροσόκ στα γεννητικά όργανα.
Σε ό,τι αφορά τις υποθέσεις που αποδίδονται στις ουκρανικές αρχές και αφορούν Ρώσους αιχμαλώτους πολέμου ή υπηκόους τρίτων χωρών, σχεδόν οι μισές συνδέονται με απειλές για σεξουαλική βία.
Οι υπόλοιπες καταγγελίες αφορούν περιστατικά εξαναγκασμού σε γδύσιμο, ηλεκτροσόκ και χτυπήματα στα γεννητικά όργανα, καθώς και δύο σεξουαλικές επιθέσεις και δύο απόπειρες βιασμού.
Ο Φόλκερ Τουρκ κάλεσε τόσο τη Ρωσία όσο και την Ουκρανία να διερευνήσουν όλες τις αξιόπιστες καταγγελίες για σεξουαλική βία και να αποδώσουν ευθύνες στους υπαίτιους.
«Η Ρωσία και η Ουκρανία πρέπει να ερευνήσουν όλους τις αξιόπιστους ισχυρισμούς περί σεξουαλικής βίας -γρήγορα, λεπτομερώς και αμερόληπτα- και να διασφαλίσουν ότι οι υπεύθυνοι θα οδηγηθούν στη Δικαιοσύνη» τόνισε ο Τουρκ.