ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ – Σπύρος Σταθούλης: Το νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης, οι δομές σε Κω και Λέρο και το έργο απομάκρυνσης των εγκαταλελειμμένων σκαφών στην Κάλυμνο
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΕΙΡΗΝΗ ΧΑΛΚΙΤΗ
Ο Γενικός Γραμματέας Υποδοχής Αιτούντων Άσυλο μίλησε για το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο, τις δομές σε Κω και Λέρο, τη μείωση των μεταναστευτικών ροών και τις χρηματοδοτήσεις μέσω του Ταμείου Αλληλεγγύης, ανακοινώνοντας παράλληλα εξελίξεις για το έργο απομάκρυνσης των εγκαταλελειμμένων σκαφών στην Κάλυμνο.
Με αφορμή την παρουσίαση του νέου βιβλίου του συγγραφέα και διεθνολόγου Γιώργου Νούλα στην Κάλυμνο, βρέθηκε στο νησί ο Γενικός Γραμματέας Υποδοχής Αιτούντων Άσυλο του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, Σπύρος Σταθούλης, με τον οποίο είχαμε την ευκαιρία να πραγματοποιήσουμε μια εκτενή συζήτηση γύρω από τις εξελίξεις στο μεταναστευτικό, τις δομές φιλοξενίας στα νησιά του Αιγαίου και ζητήματα που αφορούν άμεσα την Κάλυμνο.
Κεντρικό θέμα της συζήτησης αποτέλεσε η εφαρμογή του νέου Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο τέθηκε σε ισχύ μετά την κύρωση του σχετικού ευρωπαϊκού κανονισμού από την Ελλάδα.
Όπως εξήγησε ο κ. Σταθούλης, το νέο πλαίσιο επιταχύνει σημαντικά τις διαδικασίες καταγραφής και εξέτασης των αιτημάτων ασύλου, με στόχο να ολοκληρώνονται εντός 12 εβδομάδων. Το πρώτο στάδιο ελέγχου και καταγραφής πραγματοποιείται μέσα σε επτά ημέρες, ενώ οι διαδικασίες για όσους δικαιούνται διεθνή προστασία αλλά και για όσους δεν πληρούν τις προϋποθέσεις γίνονται πολύ ταχύτερα από ό,τι στο παρελθόν.
Ο ίδιος τόνισε ότι, η ΕΕ σε συνεργασία και με τη χώρα μας άλλαξε τα τελευταία χρόνια τρόπο σκέψης για το μεταναστευτικό και έτσι έχουμε το νέο πλαίσιο το οποίο είναι σαφώς πιο αυστηρό ως προς τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, χωρίς ωστόσο να παρεκκλίνει από τις αρχές του διεθνούς δικαίου και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αντίθετα, όπως σημείωσε, επιδιώκεται η καλύτερη οργάνωση και η αποτελεσματικότερη εφαρμογή των διαδικασιών, ώστε να υπάρχει σαφής διάκριση μεταξύ όσων δικαιούνται προστασία και όσων δεν τη δικαιούνται.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη νέα δυνατότητα αξιοποίησης τρίτων ασφαλών χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, με πρωτοβουλία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, όπως ανέφερε, για τη φιλοξενία ατόμων που δεν δικαιούνται άσυλο, μέχρι την επιστροφή τους στις χώρες καταγωγής τους, μια πολιτική που υιοθετείται πλέον σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Αναφερόμενος στις μεταναστευτικές ροές, ο κ. Σταθούλης υποστήριξε ότι η εικόνα σήμερα είναι σαφώς βελτιωμένη σε σχέση με προηγούμενα χρόνια. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, οι συνολικές ροές εμφανίζονται μειωμένες κατά περίπου 60%, ενώ η μοναδική περιοχή όπου καταγράφεται αυξημένη κινητικότητα είναι η θαλάσσια διαδρομή από την Ανατολική Λιβύη προς την Κρήτη.
Όπως εξήγησε, η κατάσταση παραμένει διαχειρίσιμη, ενώ σημαντικό ρόλο παίζουν η συνεργασία με το Λιμενικό Σώμα, τη Frontex και τις λιβυκές αρχές. Μάλιστα, όπως ανέφερε, η Ελλάδα έχει συνδράμει τόσο στην εκπαίδευση στελεχών της Λιβύης όσο και στην παροχή εξοπλισμού που συμβάλλει στην αντιμετώπιση των παράτυπων μεταναστευτικών ροών.
Όπως ανέφερε, η συνολική δυναμικότητα των δομών φιλοξενίας στη χώρα ανέρχεται σήμερα σε περίπου 40.000 θέσεις, ενώ η πληρότητα κινείται κοντά στις 15.000.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν και οι δομές φιλοξενίας σε Κω και Λέρο, δύο νησιά που εξακολουθούν να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της μεταναστευτικής διαχείρισης στο Αιγαίο. Ο Γενικός Γραμματέας χαρακτήρισε τις συγκεκριμένες δομές σύγχρονες και πλήρως αναβαθμισμένες, με ολοκληρωμένα συστήματα καταγραφής και επαρκή τεχνολογική υποστήριξη που επιτρέπουν την ταχεία διεκπεραίωση των διαδικασιών. Όπως σημείωσε, οι δομές αυτές αποτελούν βασικό εργαλείο εφαρμογής των λεγόμενων «διαδικασιών συνόρων», που προβλέπονται από το νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης.
Διαβεβαίωσε παράλληλα ότι δεν υπάρχει σχεδιασμός για αύξηση ούτε του χρόνου παραμονής ούτε του αριθμού των φιλοξενούμενων μεταναστών στις δομές των δύο νησιών, υπογραμμίζοντας ότι στρατηγική του Υπουργείου παραμένει η ταχεία αποσυμφόρηση και η γρήγορη ολοκλήρωση των διαδικασιών.
Σε ερώτηση για τα αντισταθμιστικά οφέλη προς τις τοπικές κοινωνίες που φιλοξενούν δομές, ο κ. Σταθούλης αναφέρθηκε στο Ταμείο Αλληλεγγύης, το οποίο χρηματοδοτεί έργα που προτείνουν οι δήμοι και οι περιφέρειες των περιοχών αυτών. Όπως αποκάλυψε, για τη Λέρο έχουν ήδη ανακοινωθεί έργα συνολικού ύψους περίπου 5 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ αντίστοιχα αναμένονται προτάσεις και από τον Δήμο Κω μετά τη συνάντηση του Δημάρχου με τον Υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνο Πλεύρη.
Ξεχωριστή αναφορά έκανε στην Κάλυμνο και στο πολυαναμενόμενο έργο απομάκρυνσης των εγκαταλελειμμένων σκαφών από το λιμάνι του νησιού, προϋπολογισμού 1,7 εκατομμυρίων ευρώ. Ο κ. Σταθούλης χαρακτήρισε το έργο ιδιαίτερα σύνθετο και απαιτητικό, καθώς προηγήθηκαν χρονοβόρες διαδικασίες και εξειδικευμένες μελέτες. Εξήρε μάλιστα τη συμβολή του Προέδρου του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Καλύμνου, Μιχάλη Πλάτση, για τη δουλειά που έγινε ώστε να γίνει η μελέτη.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι διαδικασίες βρίσκονται πλέον στο τελικό στάδιο και εκτίμησε ότι εντός των επόμενων ημερών αναμένεται να υπογραφεί η σχετική σύμβαση με τον Δήμαρχο Καλυμνίων Γιάννη Μαστροκούκο, στο Υπουργείο. Όπως ανέφερε, μετά την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διαδικασιών και την υπογραφή της σύμβασης με τον ανάδοχο, το έργο θα μπορεί να ολοκληρωθεί σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα- δυο μήνες. Παραμένουν μόνο κάποιες ενδιάμεσες διαδικασίες.
Το έργο θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για την εικόνα του λιμανιού, την τουριστική ανάπτυξη του νησιού, τη δυνατότητα φιλοξενίας σκαφών αναψυχής αλλά και τη διευκόλυνση των επαγγελματιών αλιέων που δραστηριοποιούνται στην περιοχή.
Τέλος, ο κ. Σταθούλης επιβεβαίωσε ότι κατά την παραμονή του στην Κάλυμνο τέθηκε και το ζήτημα της ΑΝΕΚ από τον Δήμαρχο Καλυμνίων, ο οποίος ζήτησε τη συνδρομή του Υπουργείου στην αναζήτηση πιθανών λύσεων χρηματοδότησης για την ακτοπλοϊκή εταιρεία. Αν και, όπως διευκρίνισε, το θέμα δεν εμπίπτει στις αρμοδιότητες του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, δήλωσε ότι θα εξεταστεί η δυνατότητα υποστήριξης, για ένα ζήτημα που απασχολεί έντονα την τοπική κοινωνία της Καλύμνου.
Ακολουθεί η πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη με τον κ. Σπύρο Σταθούλη