Το Ανατολικά της Εδέμ του John Steinbeck θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα αμερικανικά μυθιστορήματα που γράφτηκαν ποτέ. Ένα οικογενειακό έπος με βιβλικές αναφορές, διαχρονικά θέματα γύρω από το καλό και το κακό και στο επίκεντρο μια από τις πιο αμφιλεγόμενες γυναικείες μορφές της αμερικανικής λογοτεχνίας, την Cathy Ames. Η κλασική κινηματογραφική μεταφορά του Elia Kazan, με τον James Dean, επικεντρώθηκε στα τελευταία κεφάλαια του βιβλίου. Τώρα, η εγγονή του Kazan, Zoë Kazan, επιχειρεί μια νέα προσέγγιση για το Netflix, αυτή τη φορά με τη μορφή μιας σειράς που αξιοποιεί πολύ περισσότερο τον πλούτο και τις επιμέρους ιστορίες του πρωτοτύπου, μέσα από μια σύγχρονη ματιά.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι αδελφοί Adam και Charles Trask, δύο εντελώς διαφορετικές προσωπικότητες που μεγαλώνουν υπό τη σκιά του πατέρα τους, Cyrus, ενός βετεράνου του Αμερικανικού Εμφυλίου. Η σχέση τους, ο ανταγωνισμός και οι διαφορετικές προσδοκίες που έχει ο πατέρας τους από τον καθένα διαμορφώνουν μια οικογενειακή δυναμική γεμάτη εντάσεις, ενοχές και καταπιεσμένα συναισθήματα.
Η ιστορία εξελίσσεται μέσα από τις σχέσεις των δύο αδελφών και τις αποκαλύψεις γύρω από το παρελθόν της οικογένειας, μέχρι την εμφάνιση της Cathy Ames, μιας γυναίκας που θα αλλάξει τις ισορροπίες και θα επηρεάσει καθοριστικά την πορεία όλων. Εκεί ακριβώς βρίσκεται και μία από τις σημαντικότερες διαφοροποιήσεις της νέας διασκευής καθώς η Zoë Kazan δεν αντιμετωπίζει την Cathy απλώς ως την “κακιά” της ιστορίας, αλλά επιχειρεί να φωτίσει την πολυπλοκότητα και την ανθρώπινη πλευρά ενός χαρακτήρα που ο Steinbeck είχε παρουσιάσει ως σχεδόν μυθική ενσάρκωση του κακού.
Εβδομήντα χρόνια μετά, η Ζόι Καζάν, η εγγονή του μεγάλου δημιουργού (αλλά και αιωνίως στιγματισμένου ως «ρουφιάνου» του Χόλιγουντ), παρουσιάζει, ως δημιουργός και συγγραφέας αλλά όχι ως σκηνοθέτης, τη δική της εκδοχή, η οποία πιάνει την ιστορία από την αρχή, επιχειρώντας συγχρόνως ένα «πραξικόπημα» στο βιβλίο του Στάινμπεκ, με τον τρόπο που διαχειρίζεται την απόκοσμα «σατανική» ηρωίδα του.
Η Κάθι Έιμς, σύζυγος του Άνταμ και μητέρα των δίδυμων Καλ (ο ρόλος που έπαιξε ο Τζέιμς Ντιν) και Άρον, είναι μια όμορφη όσο και εντελώς αδίστακτη μορφή που αφήνει πίσω της θύματα και συντρίμμια, μια τερατώδης προσωποποίηση του προπατορικού αμαρτήματος, η Εύα και το φίδι συγχρόνως. Η Κάθι (αργότερα «Κέιτ») εμφανίζεται για λίγο στην ταινία του Καζάν, όταν ένας από τους γιους της (ο Καλ/Τζέιμς Ντιν) ανακαλύπτει την ύπαρξή της και πάει να τη συναντήσει στον οίκο ανοχής που διευθύνει εδώ και χρόνια. Είναι μια από τις πιο αξέχαστες σκηνές της ταινίας και δίκαια η τρομερή ερμηνεία της Τζο Βαν Φλιτ χάρισε στην ηθοποιό το Όσκαρ Β΄ Γυναικείου Ρόλου.
Στην εκδοχή της Ζόι Καζάν, που έκανε πριν από λίγες μέρες πρεμιέρα στο Netflix και αποτελείται από επτά ωριαία επεισόδια, η Κάθι, με τη μορφή της Φλόρενς Πιου αυτήν τη φορά, είναι η απόλυτη πρωταγωνίστρια και το σενάριο της σειράς τής χαρίζει ελαφρυντικά και ηθικό άλλοθι για την τερατώδη συμπεριφορά και τη βαριά κοινωνιοπάθεια που χαρακτηρίζουν την θανατερή διαδρομή της. Στην αρχή του δεύτερου επεισοδίου, βλέπουμε τη μικρή Κάθι να ακολουθεί έναν άνδρα με καραμέλες μέσα σ’ ένα σκοτεινό ξέφωτο – μια σκηνή που δεν υπάρχει στο βιβλίο.
«Πιστεύω ότι υπάρχουν τέρατα που γεννιούνται σε αυτόν τον κόσμο από ανθρώπινους γονείς… Ένα παιδί μπορεί να γεννηθεί αρτιμελές, αλλά χωρίς καλοσύνη ή την ικανότητα να αναπτύξει συνείδηση. Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο καθένας μοιάζει φυσιολογικός για τον εαυτό του. Και για ένα τέρας, το φυσιολογικό μπορεί να μοιάζει τερατώδες». Στο βιβλίο αυτά είναι τα λόγια του συγγραφέα-αφηγητή, στη σειρά όμως (στην αρχή του πρώτου επεισοδίου) ακούγονται, εκτός πλάνου, από τη φωνή της πρωταγωνίστριας.
«Για μια γυναίκα υπάρχουν μόνο δύο τρόποι να αποκτήσει τα δικά της χρήματα. Μπορεί να είναι αρκετά τυχερή ώστε να πεθάνει ένας πλούσιος συγγενής της. Ή μπορεί να διευθύνει τον δικό της οίκο ανοχής».
Σε γενικές γραμμές, η ιστορία μένει πιστή στο βιβλίο (ακόμα περισσότερο κι από την ταινία), αυτή η εκδοχή όμως έχει γυναικεία φωνή. «Η μόνη αληθινή ελευθερία σ’ αυτόν τον κόσμο είναι η οικονομική ελευθερία», ακούμε σε μια άλλη σκηνή να λέει, ως αφηγήτρια, η Κάθι/Κέιτ, καθώς κοιτάζει τον εαυτό της στον καθρέφτη της κρεβατοκάμαράς της στον οίκο ανοχής όπου κατέφυγε μετά την απόδρασή της από τη συζυγική εστία και τις υποχρεώσεις της μητρότητας. «Θα μπορούσε, φυσικά, να παντρευτεί κάποιον πλούσιο, αλλά η περιουσία θα ανήκε πάντα στον σύζυγό της, όπως και η ίδια. Όχι, για μια γυναίκα υπάρχουν μόνο δύο τρόποι να αποκτήσει τα δικά της χρήματα. Μπορεί να είναι αρκετά τυχερή ώστε να πεθάνει ένας πλούσιος συγγενής της. Ή μπορεί να διευθύνει τον δικό της οίκο ανοχής». / athninorama / lifo
BINTEO
