Μαν. Κουλλιάς: Η παράκτια αλιεία δεν συμμετείχε στην κινητοποίηση-Στην αλιεία δεν χωρούν πολιτικά χρώματα-Όλα τα προβλήματα στο τραπέζι
Από το κόστος των καυσίμων και τον λαγοκέφαλο μέχρι την ερασιτεχνική αλιεία, το νέο θεσμικό πλαίσιο και τις ελληνοτουρκικές προκλήσεις – ο Μανώλης Κουλλιάς ανοίγει όλο τον φάκελο της παράκτιας αλιείας
ΓΡΑΦΕΙ Η ΕΙΡΗΝΗ ΧΑΛΚΙΤΗ
Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και αποκαλυπτική συζήτηση είχαμε με τον πρόεδρο του Συλλόγου Παράκτιας Αλιείας Καλύμνου, Μανώλη Κουλλιά, με αφορμή τις κινητοποιήσεις των αλιέων την 1η Οκτωβρίου, αλλά και τη συνολική κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα η ελληνική αλιεία.
Η κινητοποίηση της 1ης Οκτωβρίου
Ο κ. Κουλλιάς ήταν απόλυτος ως προς τον χαρακτήρα της κινητοποίησης της 1ης Οκτωβρίου. Όπως ανέφερε, επρόκειτο για μια πανελλαδική κινητοποίηση που οργανώθηκε κατά κύριο λόγο από τη μέση αλιεία, με τη συμμετοχή ορισμένων παράκτιων αλιέων, και όχι για κινητοποίηση που αποφασίστηκε από το σύνολο της παράκτιας αλιείας.
Όπως τόνισε, οι σύλλογοι της παράκτιας αλιείας είχαν ήδη αποφασίσει να πραγματοποιήσουν δική τους πανελλαδική κινητοποίηση στις 11 Οκτωβρίου, θέση που είχε γίνει γνωστή πριν από την κινητοποίηση της 1ης Οκτωβρίου. Η 11η Οκτωβρίου, όπως χαρακτηριστικά είπε, θα δείξει και τη δυναμική της παράκτιας αλιείας.
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Παράκτιας Αλιείας Καλύμνου υποστήριξε ότι η απόφαση για μη συμμετοχή στη χθεσινή κινητοποίηση ήταν ομόφωνη μεταξύ των συλλόγων που εκπροσωπούν την παράκτια αλιεία σε διάφορες περιοχές της χώρας, αναφέροντας χαρακτηριστικά τα Δωδεκάνησα, την Πελοπόννησο, την Κρήτη, τα Επτάνησα, τον Βόλο και το κεντρικό Αιγαίο.
Παράλληλα, εξέφρασε την ενόχληση του για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάστηκε η συμμετοχή της παράκτιας αλιείας στην κινητοποίηση. Κατά την εκτίμησή του, υπήρξε λανθασμένη διαχείριση από συναδέλφους του, ενώ υποστήριξε ότι επιχειρήθηκε και πολιτική εκμετάλλευση της κινητοποίησης.
«Είμαι κάθετος. Δεν πρέπει οι προσπάθειες των ψαράδων να αποκτούν χρώμα πολιτικό. Τους θέλουμε όλους δίπλα μας, αλλά μέχρι εκεί», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος ξεκαθάρισε πάντως ότι η παράκτια αλιεία στηρίζει τα αιτήματα των συναδέλφων της μέσης αλιείας και βρίσκεται δίπλα τους. Ωστόσο, όπως είπε, η στήριξη πρέπει να είναι αμοιβαία και να συνοδεύεται από ειλικρίνεια.
«Δεν μπορείς να ζητάς στήριξη και ταυτόχρονα να μη σέβεσαι τη νομοθεσία»
Σε αυτό το σημείο η συζήτηση πέρασε σε ένα άλλο ζήτημα που, σύμφωνα με τον κ. Κουλλιά, δημιουργεί εντάσεις μεταξύ των διαφορετικών κατηγοριών αλιέων. Όπως υποστήριξε, δεν μπορεί ένας φορέας να ζητά τη στήριξη του μεγαλύτερου Συλλόγου της παράκτιας αλιείας σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο για παρεμβάσεις στα υπουργεία και στους θεσμούς και την ίδια στιγμή να μην αποδέχεται το ισχύον θεσμικό πλαίσιο ή να θέτει αιτήματα που έρχονται σε αντίθεση με αυτό.
Αναφέρθηκε ως παράδειγμα στα ζητήματα της λεκάνης Κω-Καλύμνου που ζητούν να «ανοίξει» και του 1,5 μιλίου, επισημαίνοντας την ανάγκη για ειλικρίνεια και συνεργασία μεταξύ όλων των επαγγελματιών του κλάδου.
Ο κ. Κουλλιάς εξέφρασε επίσης την πικρία του για αναφορές σχετικά με τον αριθμό των μελών ορισμένων φορέων. Όπως είπε, του μεταφέρθηκε η απορία συναδέλφου του, ο οποίος είπε «πώς είναι δυνατόν να συμμετέχει μια ένωση που εκπροσωπεί χιλιάδες μέλη και να μην συμμετέχει ο Σύλλογος Παράκτιας Αλιείας Καλύμνου;».
Ο ίδιος αμφισβήτησε ευθέως την ακρίβεια αυτών των αριθμών για αυτή την ένωση, υποστηρίζοντας ότι ο συγκεκριμένος φορέας δεν αριθμεί «χιλιάδες» μέλη, αλλά γύρω στα 300, σύμφωνα με τα στοιχεία που ο ίδιος γνωρίζει και που εύκολα μπορεί κανείς να διασταυρώσει.
Παράλληλα, κάλεσε όλους τους φορείς να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν απευθύνονται σε υπουργεία και θεσμικούς παράγοντες και να μην παρουσιάζονται ως εκπρόσωποι του συνόλου των αλιέων της χώρας, εφόσον αυτό είναι αναληθές.
«Δεν γίνεται να αποφασίζουν για εμάς χωρίς εμάς»
Εξηγώντας μας ο κ. Κουλλιάς τους λόγους για τους οποίους γίνονται οι κινητοποιήσεις, έκανε αναφορά – εκτός από το κόστος των καυσίμων και στο νέο θεσμικό πλαίσιο για την αλιεία. Όπως υποστήριξε οι αλιείς δεν κλήθηκαν ουσιαστικά να συμμετάσχουν στη διαμόρφωση των αποφάσεων, πέρα από τη διαδικασία της διαβούλευσης. «Δεν γίνεται να αποφασίζουν για εμάς χωρίς εμάς», ήταν το χαρακτηριστικό μήνυμά του.
Για τον λόγο αυτό, όπως ανέφερε, θα ζητηθεί συνάντηση με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, καθώς, κατά την άποψή του, οι ενώσεις και οι φορείς που έχουν ήδη συναντηθεί με την πολιτική ηγεσία δεν εκπροσωπούν το σύνολο της ελληνικής αλιείας.
«Η παράκτια αλιεία σβήνει» – Τα ιχθυαποθέματα, ο λαγοκέφαλος, η ερασιτεχνική αλιεία και το κόστος
Η δεύτερη ενότητα της συζήτησης με τον κ. Κουλλιά ήταν ακόμη πιο εκτεταμένη, καθώς αφορούσε σχεδόν το σύνολο των προβλημάτων που αντιμετωπίζει σήμερα ο επαγγελματίας παράκτιος αλιέας. Στην κορυφή της λίστας έθεσε τη μείωση των ιχθυαποθεμάτων, την υπεραλίευση και την ερασιτεχνική αλιεία, την οποία χαρακτήρισε πλέον ανεξέλεγκτη. Όπως ανέφερε, όλα αυτά λειτουργούν σωρευτικά και δημιουργούν ένα ασφυκτικό περιβάλλον για τον επαγγελματία. Μάλιστα, υποστήριξε ότι η ερασιτεχνική αλιεία προκαλεί αθέμιτο ανταγωνισμό όχι μόνο ως προς την αλίευση, αλλά και ως προς τη διάθεση και τις πωλήσεις των αλιευμάτων.
Κατά τον ίδιο, η Πολιτεία θα πρέπει να λάβει μέτρα και να αντιμετωπίσει συνολικά το πρόβλημα, καθώς η μείωση των αποθεμάτων, η υπεραλίευση και η ανεξέλεγκτη ερασιτεχνική δραστηριότητα δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποσπασματικά.
Για τον κ. Κουλλιά, όμως, ένας από τους μεγαλύτερους εχθρούς της αλιείας σήμερα είναι ο λαγοκέφαλος. Όπως είπε, οι παλαιότερες προειδοποιήσεις για την εξάπλωση του δυστυχώς επιβεβαιώθηκαν και η παρουσία του έχει προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στο θαλάσσιο οικοσύστημα και στην αλιευτική δραστηριότητα.
Ο ίδιος περιέγραψε ως ιδιαίτερα δύσκολη την κατάσταση στη λεκάνη Κω-Καλύμνου, την οποία χαρακτήρισε στο παρελθόν «ευλογημένη» από πλευράς αλιευμάτων. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, είδη όπως το χταπόδι, το καλαμάρι, η σουπιά και το μπαρμπούνι έχουν πλέον μειωθεί δραματικά, ενώ απέδωσε μεγάλο μέρος της ζημιάς στην εξάπλωση του λαγοκέφαλου, πέρα από την υπεραλίευση.
Το πρόβλημα του λαγοκέφαλου έχει αναγνωριστεί και θεσμικά ως σημαντικό για τις ελληνικές θάλασσες. Το ΥΠΑΑΤ ενεργοποίησε τον Ιούνιο του 2026 πιλοτικό πρόγραμμα διαχείρισης του είδους, ωστόσο, όπως υποστήριξε ο κ. Κουλλιάς, η εφαρμογή του προγράμματος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει γραφειοκρατικές και πρακτικές δυσκολίες, αναφέροντας μεταξύ άλλων ζητήματα που σχετίζονται με τη διαχείριση και καταστροφή των αλιευμένων λαγοκέφαλων, με αποτέλεσμα να μην έχει ξεκινήσει ακόμα.
Οι ζημιές στα εργαλεία και η ανάγκη μόνιμων αποζημιώσεων
Στη συζήτηση τέθηκε και το ζήτημα των ζημιών που προκαλούνται στα αλιευτικά εργαλεία από τα θαλάσσια θηλαστικά, ένα πρόβλημα που, όπως είπε, είναι γνωστό στους επαγγελματίες αλιείς. Η θέση του κ. Κουλλιά είναι ότι η Πολιτεία θα πρέπει να δημιουργήσει μόνιμο μηχανισμό αποζημίωσης, καθώς το πρόβλημα επαναλαμβάνεται και επιβαρύνει σημαντικά το κόστος λειτουργίας των σκαφών. Όπως υπενθύμισε, στο παρελθόν έχουν δοθεί αποζημιώσεις, όμως κατά την άποψή του αυτό δεν αρκεί. Χρειάζεται σταθερό και διαρκές πλαίσιο στήριξης.
Το νέο πλαίσιο: κόστος, τεχνολογία και προσαρμογή
Ο κ. Κουλλιάς αναφέρθηκε εκτενώς και στο νέο θεσμικό πλαίσιο, το οποίο συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας με ευρωπαϊκές απαιτήσεις. Όπως ανέφερε, κάθε αλλαγή έχει τη θετική και την αρνητική της πλευρά. Στην περίπτωση της αλιείας, όμως, η εναρμόνιση δημιουργεί επιπλέον κόστος για τους επαγγελματίες. Επιπλέον, ιδιαίτερη δυσκολία, όπως είπε, αντιμετωπίζουν οι μεγαλύτεροι σε ηλικία αλιείς, οι οποίοι καλούνται να προσαρμοστούν σε νέες διαδικασίες, νέες μορφές διαχείρισης των αλιευμάτων και κυρίως σε νέες τεχνολογίες.
Ωστόσο, ο ίδιος, έχοντας δύο δεκαετίες εμπειρίας στον χώρο, αναγνωρίζει ότι ο εκσυγχρονισμός είναι αναπόφευκτος. Όπως είπε χαρακτηριστικά, κάθε φορά που οι αλιείς ζητούσαν ενίσχυση ή χρηματοδότηση, η απάντηση ήταν ότι πρέπει πρώτα να αποδεικνύεται ποιοι είναι οι νόμιμοι επαγγελματίες και ποια σκάφη πληρούν τις προϋποθέσεις. Για τον ίδιο, λοιπόν, όσο κι αν η διαδικασία είναι δύσκολη, το ξεκαθάρισμα και η τήρηση των νόμιμων προϋποθέσεων είναι απαραίτητα. Ως παράδειγμα ανέφερε τις επιχορηγήσεις που δόθηκαν σε προηγούμενες περιόδους, σημειώνοντας ότι δικαιούχοι ήταν τα σκάφη που διέθεταν τον απαιτούμενο εξοπλισμό.
«Η παράκτια αλιεία σβήνει»
Κάπου εδώ ο κ. Κουλλιάς έδωσε τη δική του συνολική εικόνα για τον κλάδο. «Η παράκτια αλιεία είναι ένας πρωτογενής τομέας που στήριξε τη χώρα μας διαχρονικά και αυτή τη στιγμή σβήνει», ήταν η χαρακτηριστική αποτίμησή του. Το αίτημά του είναι σαφές: να υπάρξει ουσιαστικός διάλογος με τους ίδιους τους αλιείς, να ακουστούν οι προτάσεις τους και να υπάρξει συνεργασία Πολιτείας και επαγγελματιών για την επίλυση των προβλημάτων.
Το ενεργειακό κόστος
Ο κ. Κουλλιάς ανέφερε ότι πριν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή ένα αλιευτικό σκάφος πλήρωνε περίπου 60 λεπτά το λίτρο καύσιμα, ενώ σήμερα το κόστος έχει φτάσει στα 1,20, 1,24 και ακόμη και 1,30 ευρώ το λίτρο, σε ορισμένες περιοχές. Το ζήτημα του κόστους των καυσίμων βρίσκεται πράγματι στον πυρήνα των κινητοποιήσεων της 1ης Οκτωβρίου, με τους αλιείς σε διάφορες περιοχές της χώρας να ζητούν μέτρα για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους. Ο κ. Κουλλιάς υπενθύμισε ότι η Πολιτεία είχε στηρίξει τους αλιείς κατά την προηγούμενη ενεργειακή κρίση με τον πόλεμο στην Ουκρανία και ζήτησε να υπάρξει αντίστοιχη παρέμβαση και τώρα.
Οι Τούρκοι αλιείς
Στο τέλος της συζήτησης τέθηκε και ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα: οι καταγγελίες για παρουσία Τούρκων αλιέων στα ελληνικά χωρικά ύδατα. Ο κ. Κουλλιάς χαρακτήρισε το θέμα σοβαρό και διαχρονικό, σημειώνοντας όμως ότι απαιτεί λεπτούς χειρισμούς.
Κατά την άποψή του, η χώρα θα πρέπει να δείξει πιο δυναμική στάση, χωρίς όμως οι ίδιοι οι αλιείς να επιχειρούν να υποκαταστήσουν τις αρμόδιες αρχές. «Δεν μπορεί ο καθένας να κάνει ό,τι θέλει», ήταν το μήνυμά του, διευκρινίζοντας ταυτόχρονα ότι οι αλιείς μπορούν να φτάσουν μέχρι ένα συγκεκριμένο σημείο και από εκεί και πέρα αρμόδιες είναι οι υπηρεσίες, το Λιμενικό και το αρμόδιο υπουργείο. Όπως εξήγησε, απαιτείται προσοχή ώστε μια ενέργεια των αλιέων να μην οδηγήσει τελικά σε αντίθετο αποτέλεσμα.
Μια ιδιαίτερη αναφορά στις γυναίκες της αλιείας
Η συζήτηση έκλεισε με μια ιδιαίτερα ανθρώπινη αναφορά στις γυναίκες που ασχολούνται με την αλιεία. Ο κ. Κουλλιάς μίλησε με θερμά λόγια για τον δυναμισμό τους, την αγάπη τους για το επάγγελμα και τη συμβολή τους στην προσπάθεια των οικογενειών και των ίδιων των αλιέων να συνεχίσουν έναν ιδιαίτερα δύσκολο επαγγελματικό δρόμο. Τις χαρακτήρισε πηγή δύναμης και κουράγιου για τους ίδιους τους αλιείς, αλλά και για τον ίδιο προσωπικά.
Το μήνυμα της συνέντευξης
Από τη συζήτηση με τον Μανώλη Κουλλιά προκύπτει μια εικόνα ενός κλάδου που βρίσκεται αντιμέτωπος με πολλά και διαφορετικά προβλήματα ταυτόχρονα: το κόστος λειτουργίας, τις αλλαγές στη νομοθεσία, τη μείωση των αλιευμάτων, τα ξενικά είδη, τις ζημιές στα εργαλεία, την ερασιτεχνική αλιεία, τις δυσκολίες προσαρμογής στις νέες τεχνολογίες και τα ζητήματα που προκύπτουν στα θαλάσσια σύνορα.
Το βασικό μήνυμα που θέλησε να στείλει ο πρόεδρος του Συλλόγου Παράκτιας Αλιείας Καλύμνου είναι ότι οι λύσεις δεν μπορούν να δοθούν χωρίς τη συμμετοχή των ίδιων των ανθρώπων που ζουν καθημερινά από τη θάλασσα.
Και, όπως ανέφερε, ο δρόμος για την αντιμετώπιση των προβλημάτων περνά μέσα από τη σύμπνοια, τη συνεργασία, την αλληλεγγύη μεταξύ των αλιέων, τον διάλογο και την ηρεμία.
Η επόμενη ημερομηνία που πλέον αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την παράκτια αλιεία είναι η 11η Οκτωβρίου, που έχει προγραμματιστεί η δική της πανελλαδική κινητοποίηση στα λιμάνια της χώρας.
BINTEO
BINTEO 2
