News&

(video) Τριμερής Τραμπ-Πούτιν-Σι: Πέντε συμπεράσματα από τη «νέα Γιάλτα» – Πυρηνικά, ενέργεια και η προοπτική μιας νέας «G3»

 

Οι ηγέτες των ΗΠΑ, της Κίνας και της Ρωσίας χαρακτήρισαν ιστορική την πρωτοφανή τριμερή συνάντησή τους, με την ατζέντα να περιλαμβάνει από τους πυρηνικούς κινδύνους έως τις ενεργειακές ροές. 

Οι πρόεδροι των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας και της Ρωσίας δήλωσαν ότι έχουν κοινή πρόθεση να διασφαλίσουν τη σταθερότητα των ενεργειακών ροών, να αποτρέψουν τη διάδοση των πυρηνικών όπλων και να αναζητήσουν τρόπους στενότερης συνεργασίας.

Οι δεσμεύσεις διατυπώθηκαν κατά τη διάρκεια μιας πρωτοφανούς τριμερούς συνόδου κορυφής, που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη στη Σενζέν της Κίνας.

Η συνάντηση, η οποία διεξήχθη στο περιθώριο της ετήσιας συνόδου κορυφής του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), αποτέλεσε το αποκορύφωμα τριών ημερών έντονης διπλωματικής δραστηριότητας στην περιοχή. Είχαν προηγηθεί συναντήσεις ηγετών από πολλές χώρες, μεταξύ των οποίων και του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, στη Μανίλα.

Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ προήδρευσε της συνόδου, στην οποία συμμετείχαν ο Τραμπ και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, έπειτα από μια σειρά διμερών επαφών μεταξύ των τριών ηγετών.

Μετά από συνάντηση διάρκειας μεγαλύτερης της μίας ώρας, οι τρεις πλευρές δημοσιοποίησαν κοινή διακήρυξη, την οποία χαρακτήρισαν «διακήρυξη ειρήνης».

Η σύνοδος πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία πολλαπλές πολεμικές συγκρούσεις, μεταξύ των οποίων ο πόλεμος των ΗΠΑ κατά του Ιράν και ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία, έχουν προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στις οικονομίες και στους πληθυσμούς σε ολόκληρο τον κόσμο.

Σύμφωνα με το Al Jazeera, τα πέντε βασικά συμπεράσματα από την ιστορική συνάντηση είναι τα εξής:

1. Ιστορική συνάντηση και «διακήρυξη ειρήνης»

Ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε τη συνάντηση επαφή μεταξύ «τριών από τα μεγαλύτερα κράτη του κόσμου», επισημαίνοντας ότι οι τρεις χώρες διαθέτουν επίσης τα μεγαλύτερα πυρηνικά οπλοστάσια στον πλανήτη.

«Γράφουμε ιστορία», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος κατά την εναρκτήρια τοποθέτησή του, αναφερόμενος στην τριμερή σύνοδο.

Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι στο παρελθόν οι ηγέτες συχνά απέφευγαν να συνομιλούν με ομολόγους τους με τους οποίους είχαν διαφωνίες. Ωστόσο, όπως σημείωσε, «καμία ειρήνη δεν επιτεύχθηκε ποτέ αποφεύγοντας τις ευκαιρίες».

Και οι τρεις ηγέτες υπογράμμισαν ότι έχουν την ευθύνη να προστατεύσουν τον κόσμο.

Από την πλευρά του, ο Σι Τζινπίνγκ κάλεσε τις τρεις χώρες να εγκαταλείψουν τη «νοοτροπία του Ψυχρού Πολέμου» και να αναπτύξουν φιλικές σχέσεις. Αντίστοιχη θέση εξέφρασε και ο Πούτιν, υποστηρίζοντας ότι η εποικοδομητική συνεργασία των τριών κρατών μπορεί να ενισχύσει την παγκόσμια σταθερότητα.

Μετά τη συνάντηση, οι τρεις ηγέτες εξέδωσαν κοινή «διακήρυξη ειρήνης».

2. Σταθερότητα στις ενεργειακές ροές

Σύμφωνα με την κοινή διακήρυξη Κίνας, ΗΠΑ και Ρωσίας, οι τρεις χώρες επαναβεβαίωσαν τη σημασία της διασφάλισης σταθερών ενεργειακών ροών, όπως μετέδωσαν τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Οι παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες βρίσκονται υπό έντονη πίεση από τότε που οι ΗΠΑ επιτέθηκαν στο Ιράν, τον Φεβρουάριο του 2026, και η Τεχεράνη προχώρησε στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μιας κρίσιμης θαλάσσιας οδού από την οποία διερχόταν προηγουμένως περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου.

Παράλληλα, οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις έχουν επιδεινώσει περαιτέρω την κατάσταση στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Ωστόσο, δεν διαφαίνεται προς το παρόν το τέλος κανενός από τους δύο πολέμους, ενώ παραμένει ασαφές πώς θα υλοποιηθεί η δέσμευση για σταθερές ενεργειακές ροές, δεδομένων των διαφορετικών προτεραιοτήτων των τριών χωρών.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στη σύνοδο δεν έγινε καμία αναφορά στον πόλεμο με το Ιράν, πέρα από την επανάληψη της θέσης του Τραμπ ότι η Τεχεράνη δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Παράλληλα, εκπρόσωπος του Κρεμλίνου δήλωσε ότι η Ουκρανία δεν αποτέλεσε καν το «κεντρικό θέμα» της τριμερούς συνάντησης, αν και είχε βρεθεί στο επίκεντρο των προηγούμενων διμερών συνομιλιών του Πούτιν με τον Τραμπ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος κάλεσε, μάλιστα, τον Σι Τζινπίνγκ να συμβάλει στην επίλυση του πολέμου στην Ουκρανία.

3. Πυρηνικές συνομιλίες και αποτροπή κινδύνων

Σε μια σημαντική δήλωση λίγο πριν από την έναρξη της τριμερούς συνάντησης, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ υποστήριξε ότι τα πυρηνικά όπλα πρέπει να απαγορευτούν πλήρως και να καταστραφούν ολοκληρωτικά, με στόχο τη δημιουργία ενός κόσμου χωρίς πυρηνικά όπλα.

«Ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί. Πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για να αποτραπεί», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η θέση αυτή ενσωματώθηκε και στην κοινή διακήρυξη που ακολούθησε τη σύνοδο.

Οι τρεις χώρες δεσμεύτηκαν να πραγματοποιήσουν διάλογο για τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων και την αποτροπή της διάδοσης των πυρηνικών όπλων, ενώ συμφώνησαν να διατηρήσουν τη στρατηγική σταθερότητα και τη διεθνή ασφάλεια.

Κατά την εναρκτήρια τοποθέτησή του, ο Τραμπ σημείωσε ότι οι τρεις χώρες βρίσκονται σε μοναδική θέση ώστε να συζητήσουν για τα πυρηνικά όπλα, καθώς διαθέτουν τα μεγαλύτερα σχετικά οπλοστάσια παγκοσμίως.

Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε επίσης ότι ο Σι συμφώνησε μαζί του πως τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά και ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Από την πλευρά της, η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα εξυπηρετεί αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς και ότι δεν επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικών όπλων.

4. Η αρχή μιας νέας «G3»;

Την ώρα που οι ηγέτες των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Κίνας κάθονταν στο ίδιο τραπέζι, συζητώντας ένα ευρύ φάσμα διεθνών ζητημάτων, Ευρωπαίοι ηγέτες συγκεντρώνονταν στο Βερολίνο, σύμφωνα με αναλυτές, στο πλαίσιο της λεγόμενης «Συμμαχίας των Προθύμων», μιας ομάδας ευρωπαϊκών χωρών που συντονίζουν τη βοήθεια και τη στήριξη προς την Ουκρανία.

Η εικόνα των τριών ισχυρότερων πυρηνικών δυνάμεων να συζητούν από κοινού τις διεθνείς συγκρούσεις και τα προβλήματα της παγκόσμιας οικονομίας δημιουργεί ερωτήματα για το ενδεχόμενο διαμόρφωσης ενός νέου άτυπου διευθυντηρίου της διεθνούς πολιτικής.

Μήπως πρόκειται για την απαρχή μιας νέας «G3»;

Τον επόμενο μήνα, ο Τραμπ θα φιλοξενήσει τη σύνοδο κορυφής της G20 στο Μαϊάμι της Φλόριντα, με τον Σι Τζινπίνγκ να θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα συμμετάσχει.

Η Ρωσία είναι επίσης μέλος της G20, ωστόσο ο Πούτιν έχει απουσιάσει από πρόσφατες συνόδους, εξαιτίας του εντάλματος σύλληψης που έχει εκδώσει σε βάρος του το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) για τον πόλεμο στην Ουκρανία, αλλά και λόγω της ξεκάθαρης αντίθεσης ευρωπαϊκών κρατών στην παρουσία του.

Ο Τραμπ, ωστόσο, έχει προσκαλέσει τον Ρώσο πρόεδρο να συμμετάσχει στη σύνοδο του Μαϊάμι. Οι ΗΠΑ δεν είναι μέλος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και, ως εκ τούτου, δεν έχουν υποχρέωση να συλλάβουν τον Πούτιν βάσει του εντάλματος του ΔΠΔ.

«Η συζήτηση στην τριμερή σύνοδο ήταν πολύ ειλικρινής και βοήθησε τους ηγέτες να κατανοήσουν καλύτερα ο ένας τον άλλον», δήλωσε ο Ρώσος πρόεδρος μετά τη συνάντηση.

5. Κοινή επίθεση στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο

Μεταξύ των σημείων της «διακήρυξης ειρήνης» που συμφώνησαν οι Τραμπ, Σι και Πούτιν στη Σενζέν περιλαμβάνεται και μια σαφής κριτική προς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

Οι τρεις ηγέτες ζήτησαν από το ΔΠΔ και τους «παρόμοιους θεσμούς» να μην κάνουν κατάχρηση της θέσης και των αρμοδιοτήτων τους.

Το κοινό αυτό μέτωπο δεν είναι τυχαίο, καθώς καμία από τις τρεις χώρες δεν είναι μέλος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, ενώ όλες έχουν έρθει σε αντιπαράθεση με τη λειτουργία του.

Ηνωμένες Πολιτείες: Η Ουάσιγκτον διατηρεί εδώ και χρόνια συγκρουσιακή σχέση με το ΔΠΔ. Οι σχέσεις επιδεινώθηκαν ιδιαίτερα όταν το Δικαστήριο ξεκίνησε έρευνες για καταγγελίες περί κακοποίησης από Αμερικανούς στρατιώτες στο Αφγανιστάν.

Η έκδοση εντάλματος σύλληψης σε βάρος του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, με κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου στη Γάζα, προκάλεσε νέα ρήξη.

Οι ΗΠΑ έχουν πλέον εντάξει επισήμως στην πολιτική τους την προσπάθεια αποδυνάμωσης του Δικαστηρίου, επιβάλλοντας κυρώσεις σε βάρος του θεσμού και αξιωματούχων του.

Ρωσία: Όπως και οι ΗΠΑ, η Ρωσία δεν εμπιστεύεται διαχρονικά το ΔΠΔ. Η αντίθεσή της εντάθηκε ακόμη περισσότερο μετά την έκδοση εντάλματος σύλληψης κατά του Βλαντίμιρ Πούτιν, για κατηγορίες που συνδέονται με τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Κίνα: Το Πεκίνο δεν έχει υποστηρίξει ποτέ επίσημα το Δικαστήριο, αν και κατά το παρελθόν διατηρούσε μια πιο συγκρατημένη στάση απέναντί του.

Ωστόσο, η έκδοση ενταλμάτων σύλληψης σε βάρος ηγετών κυρίαρχων κρατών, μεταξύ των οποίων και ο πρώην πρόεδρος των Φιλιππίνων Ροντρίγκο Ντουτέρτε, έχει οδηγήσει την Κίνα σε εντονότερη κριτική.

Παράλληλα, το ΔΠΔ έχει δεχθεί προσφυγές από ακτιβιστές που κατηγορούν την Κίνα για γενοκτονία σε βάρος της μουσουλμανικής μειονότητας των Ουιγούρων στην περιοχή Σιντζιάνγκ, κατηγορία την οποία το Πεκίνο απορρίπτει.

BINTEO

Exit mobile version